Rodzina: Cactaceae
Podrodzina: Cactoideae K. Schummann 1898
Rodzaj: Stenocactus (K. Schumann) A. W. Hill 1933

Rodzaj Echinofossulocactus, którego synonimiczną nazwą jest nazwa Stenocactus, wyróżnia się spośród innych kaktusów swoimi cienkimi, mocno pofalowanymi żebrami, których liczba w zależności od gatnku waha sie od 30 do ponad 100. I to właśnie niesamowite żebra sa tym co najbardziej przyciąga hodowców do tego rodzaju. Dodać należy, iż żebra Stenocactusa są już dość dobrze ukształtowane po upływie roku od jego wysianiu.
Pędy Stanocactusów są stosunkowo niewielkie (najczęściej o średnicy 10-12 cm), mają kształt od kulistego aż do cylindrycznego. Zasadniczo Stenocactusy nie puszczają pędów bocznych, choć zdarzają się wyjątki.
Oprócz pofalowanych żeber niewątpliwą zaleta estetyczną tych kaktusów są wyrastające promieniście z areoli od 4 do 20 cierni z 1-4 cierniami środkowymi, które są czeto spłaszczone, bardzo długie ale nigdy nie haczykowaty.
Przeplatające się, nachodzące na siebie ciernie tworzą często niesamowity gąszcz, co przy stosunkowo niewielkim pędzie tworzy obraz zapierający dech w piersiach.
Kwiaty stenocactisów są lejkowate, krótkie, o średnicy z reguły od 2,5 do 3,5 cm, w kolorach od białego i kremowego poprzez żółty do różowego i purpurowego, płatki posiadają też często ciemniejsza pręgę pośrodku. Są otwarte z reguły przez 3 – 4 dni, a z wiekiem przybywa ich na roślinie coraz więcej.

Rys historyczny
Rodzaj ten został ustalony w 1841 roku przez G. Lawrence. Na nazwe tej rośliny - Echinofossulocactus - skłąda się greckie: echinos (jeżozwierz) i łacińskie fossula (mały rów), odnoszac się do wąskiego kanału który rozciąga się pomiedzy kolczastą częścia areoli.
Schumann zaklasyfikował je jako podrodzaj Echinocactusa - nadając nazwę Stenocactus. Berger zaś później stworzył ze Stenocactusów odrebny rodzaj. Spór o nazwę trwa po dziś dzień.

Nadmienić w tym miejscu należy jeszcze, iż sprawę komplikuj fakt, iż rodzaj Stenocactus często był zaklasyfikowywany pod inny - Ferocactus (np. przez Werdermanna czy Taylora), jest on bowiem mocno spokrewniony z nim (szczególnie to widać na przykładzie S. coptonogonus). Różni się od niego m.in. wymiarami (Ferocactusy są zazwyczaj o wiele wieksze), brakiem gruczołów nektarowych na korpusie i brakiem obwódki z włosków ponad pręcikami.

Taksonomia
Odróżnienie różnych gatunków jest trudne, ponieważ różnice pomiędzy poszczególnymi są czesto niemal niedostrzegalne. Często też mamy do czynienia - szczeólnie w amatorskich kolekcjach z tzw. "kundlami", a więc rozmaitymi krzyżówkami różnych gatunków w obrębie tego samego rodzaju, co w połaczeni z dość swobodnym nadawaniem im różnych mniej lub bardziej prowizorycznych nazw, dodatkowo utrudnia kwestie jednolitego nazewnictwa oraz jakiegos konsensusu na tym tle.
W literaturze wymienia się ponad 50 opisanych Echinofossulocactusów. Z tego powodu też probuje się zredukować liczbe gatunkow.
My posłużymy się klasyfikacją CITES (Convention International of Trade of Endangered Species - Międzynarodowa Konwencja o Handlu Gatunkami Zagrożonymi Wyginięciem), gdzie wymienia się tylko 10 akceptowanych gatunków.



Echinofossulocactus coptonogonus pochodzi jak wszystkie Stenocactusy z Meksyku (stany: Hidalgo, San Luis Potosima).
Jest to gatunek, najbardziej rozpoznawalny ze wszystkich w tym rodzaju, bowiem odróżnia się od pozostałych tym, iż ma najmniejsza ilość żeber - najczęściej ich liczba waha się pomiędzy 10 a 14, przy czym są one najczęściej proste i masywne.
Jego korpus natomiast ma kolor szaro-zielony, jest lekko spłaszczony.
Ma przeważnie 5 szarych cierni sztywnych oraz 1 silniejszy, do 4 cm długości.
Kwiat ma długość 3 cm, jest białawy z purpurowym środkiem płatków.
Jego synonimy to: Ferocactus coptonogonus, Echinocactus coptonogonus, Echinofossulocactus coptonogonus

Echinofossulocactus crispatus występuje w Meksyku (stany: Oaxaca, San Luis Potosi). Rośnie pojdyńczo, dorasta do 10 cm wysokości i 10 cm szerokości. Jego pęd jest kulisty, jasnozielony i pocięty licznymi falistymi, cienkimi żebrami. Ma siedem promienistych cierni oraz nieco masywniejszy cierń środkowy. Ma niewielkie, różowe kwiaty.
Na uwagę zasługuje S. lancifer, który to ma ciekawe, lancetowate ciernie.
Jego niekóre synonimy to: Stenocactus lancifer, Echinofossulocactus kellerianus, Echinocactus lamellosus, Echinofossulocactus lamellosus, Stenocactus lamellosus, Echinocactus lancifer, Brittonrosea violaciflora, Echinofossulocactus confusus, Echinofossulocactus multiareolatus, Echinocactus violaciflorus,Stenocactus arrigens

Echinofossulocactus multicostatus - zwany jest spowodu swoich cieniutkich i licznych żeber - powyżej 100 - kaktusem mózgiem.
Rośliny tego gatunku są prawie kuliste, o średnicy do 10 cm.
Ma 4 szkliste ciernie boczne oraz 3 złotobrązowe ciernie górne, długości 3 cm.
Jego kwiaty mają 2,5 cm długości, są białe, z purpurowofioletowym środkiem płatków.
Na specjalną uwagę zasługuje S. erectocentrus, który tworzy piękne, jakby papierowe ciernie.
Jego niektóre synonimy: Echinofossulocactus erectocentrus, Echinofossulocactus multicostatus, Stenocactus zacatecasensis, Echinocactus lloydii, Brittonrosea lloydii, Stenocactus lloydii, Echinofossulocactus lloydii, Echinofossulocactus multicostatus, Echinocactus multicostatus

Echinofossulocactus obvallatus - rosną w srodowisku naturalnym w Meksyku (stany: Tamaulipas, Queretaro)
Zazwyczaj jak pozostałe Stenocactusy rośnie pojedyńczo, kształt pędu jest kulisty i rośnie do 10 cm. Pęd jak u większośći gatunków tego rodzaju są cienkie i mocno pofalowane. Cierń środkowy jest szerszy i silniejszy. Roślina ta ma różowawe kwiaty pojawiające się wczesną wiosną i dorastające do 4 cm średnicy.
Na szczególną uwagę zasuguje Stenocactus pentacanthus, który ma niebieskie kwiaty do 4 cm średnicy.
Synonimami nazwy Echinofossulocactus obvallatus są: Echinofossulocactus caespitosus, Efossus pentacanthus, Brittonrosea pentacantha, Echinocactus anfractuosus var. pentacanthus, Stenocactus pentacanthus, Echinocactus pentacanthus, Efossus obvallatus, Brittonrosea obvallata, Echinofossulocactus obvallatus, Echinocactus obvallatus, Echinofossulocactus pentacanthus

Echinofossulocactus ochoterenanus - pochodzi z Meksyku (stany: Hidalgo, Queretaro, Guanajuato) Kwiaty zielonawe z o średnicy 2,5 cm.
Inne nazwy tego rodzaju: Brittonrosea heteracantha, Echinofossulocactus rosasianus, Stenocactus parksianus, Echinofossulocactus boedekerianus, Echinofossulocactus ochoterenaus, Echinofossulocactus parksianus, Stenocactus lexarzai, Echinofossulocactus lexarzai, Efossus heteracanthus, Stenocactus heteracanthus, Echinofossulocactus heteracanthus, Echinofossulocactus boedekerianus, Echinofossulocactus densispinus, Echinofossulocactus bustamantei, Stenocactus bustamantei, Echinocactus heteracanthus

Echinofossulocactus phyllacanthus - pochodzi z Meksyku (stany: Guanajuato, Hidalgo, San Luis Potosí, Zacatecas). Jak w przypadku innych Stenocactusów pęd ma kulisty, niewielki o jasno - zielonej barwie naskórka.
Zazwyczaj posiada od pięciu do ośmiu jasnych cierni w tym środkowy długi i masywny. Spotyka się kwiaty różowe jak i żółte.
Synonimami tej nazwy są: Echinocactus phyllacanthus, Ferocactus phyllacanthus, Efossus phyllacanthus, Brittonrosea phyllacantha, Stenocactus tricuspidatus, Echinofossulocactus tricuspidatus

Echinofossulocactus sulphurous - w naturze spotykany w Meksyku (stan Hidalgo) Ma jak pozostałe pofalowane, jasnozielone żebra. Posiada silne ciernie barwy kości słoniowej.
Inne nazwy: Echinocactus sulphureus, Echinofossulocactus sulphureus Jasne , długie ciernie ze środkowym masywnym, pergaminowym,

Echinofossulocactus vaupelianus - są to jedne z najładniejszych roślin wystepujących w tym rodzaju. Rosną w naturze w Meksyku (stan Hidalgo).
Cechą wyróniajcą ten gatunek od pozostałych jest gesty biały lub żółtawy filc na areolach.
Stenocactus vaupelianus kwitnie żółtymi kwiatami o średnicy 2,5 cm.
Synonym: Echinofossulocactus vaupelianus, Ferocactus vaupelianus, Echinocactus albatus, Stenocactus albatus, Efossus albatus, Brittonrosea albata, Stenocactus rectispinus, Echinocactus vaupelianus, Echinofossulocactus albatus,

Echinofossulocactus hastatus - występuje w naturze w Meksyku.
Rośnie pojedyńczo, ma jasnozielony naskórek. Dorasta do 10 - 12 cm średnicy. Ma około 35 żeber, aureole pokryte białym filcem. Posiada jeden centralny cierń o długości około 4 cm i 5,6 mniejszych, jasnych cierni dokoła tego głównego. Ma kwiaty żółto - białe, spotyka się tez czasem kwiaty różowe.
Inne nazwy to: Echinocactus hastatus, Efossus hastatus, Echinofossulocactus hastatus, Brittonrosea hastata

Echinofossulocactus rectispinus (czyli prostociernisty) - pochodzą jak pozostałe z Meksyku (stan Hidalgo)
Korpus kulisty, niewielki. Ma proste, jasnej barwy ciernie.
Areole porośnięte zdobnym białym filcem.
Stosunkowo rzadko wyśtepuje w kolekcjach.
Synonym: Stenocactus rectispinus,Stenocactus vaupelianus